ÇOCUKLAR İLE DOĞAL AFETLER HAKKINDA KONUŞMAK

Çocuklar ile Doğal Afetler Hakkında Konuşmak

Günlerdir hepimiz ülkemizde yaşanan orman yangınlarını üzüntü ile takip ediyoruz. Orman yangınları gibi doğal afetler sizi ve ailenizi doğrudan etkilemese bile çocuğunuzda strese sebep olabilir. Çocuklar bu yangınlara bizzat şahit olmuş olabilir ya da birinci elden deneyimlemeseler bile doğal afetten etkilenenler üzerindeki yıkıcı etkiyi anlayabilirler.

Doğal afetler gibi travmatik durumlarda çocuklardan önce ebeveynlerin kendi duygu durumlarını dengelemeleri oldukça önemlidir. Çocuklar yaşanan durumun yoğunluğunu ve önemini ebeveynlerinin tepkilerinden yola çıkarak algılar. Aile, olayları ele alış biçimi ve başa çıkma şekli ile çocuğa örnek olur. Ebeveynde deneyimlenen yoğun duygular var ise bu duyguları diğer yetişkinlerle paylaşmak, kişiye iyi gelecek aktivitelere zaman ayırmak ya da destek almak duygusal dengeyi sağlamak için yapılabileceklerdir. Ebeveynin sakinliği bu tarz durumlarda çocuğa sunulabilecek en büyük yardımdır.

Orman yangınlarının yaşandığı bu dönemde çocukların medyadaki haberlere maruz kalmasını sınırlandırmalıyız çünkü çoğu zaman medyada görülen haberlerin çoğu hikayelerin en korkutucu kısmına odaklanır. Çocukların bu haberlere maruz kalması strese sebep olabilir. Medyadan alınan haberleri sınırlandırmanın amacı çocuğa hiçbir şey yokmuş gibi davranmak değildir. Yaşanan olayları çocuğun bulunduğu gelişimsel döneme göre aktarmamız gerekmektedir. Eğer medyadan, okuldan veya başka kaynaklardan bilgi alıyorlarsa bu bilgilerin alımı aşamasında onların yanında olup merak ettiklerini cevaplandırmak oldukça önemlidir.

Orman yangınları ve doğal afetler gibi travmatik olaylarda çocuğa durumu gelişim dönemine göre anlatmak oldukça önemlidir. Çocuklar ile yaşananlar konuşulurken atılacak ilk adım çocuğun orman yangınları ile bildiklerini anlamaya yönelik sorular sormak olmalıdır. Çocuğa durumu betimlemek ve çocuğun duygularını isimlendirmesine yardımcı olmak oldukça önemlidir. Çocuklara yaşanan orman yangınları veya diğer doğal afetlerle ilgili bilgiler gerçek ve öz bilgi şeklinde verilmelidir. Örneğin, orman yangınlarına sebep olabilecek iklim değişikliklerinden ve yangınları söndürmek için yapılan çalışmalardan bahsedilebilir.

Çocukların kendilerini yaşanan doğal afetler konusunda güvende hissetmelerini sağlamanın önemli bir yolu onlara tedbirlerden ve acil durumda yapılabileceklerden söz etmektir. Örneğin, evde veya evin yakınında bir yangın yaşanırsa yapılabilecekleri planlı bir şekilde anlatmak ve itfaiye ve güvenlik personellerinin bizi bu tarz kötü durumlardan her zaman koruyacağından bahsetmek yardımcı olacaktır. Bu konuşmalar yapılırken çocuk bilgiye boğulmamalıdır, kendini güvende ve kontrolde hissedeceği kadar anlatmak yeterlidir.

Travmatik olaylar sonrasında çocukların yanında konuşulan konulara normalden daha fazla özen gösterilmelidir. Çocuklar konuşulanlarla ilgilenmiyormuş gibi görünseler de konuşulanları işitirler ve işlerler.

Psikoloji alanında çalışan araştırmacılar doğal afetler gibi travmatik olaylar süresince ve sonrasında çocuklara bakan yetişkinlere yönelik bazı önerilerde bulunmuşlardır. Bunlar;